Het concept
Het idee voor de Chairwave begon met een eenvoudige illustratie van een vrouw aan de rechterkant die een stoel probeert te openen, maar ontdekt dat de zitting niet opengaat. Als ze wil zitten, kan ze alleen naast een van de twee mensen gaan zitten die er al zitten. Wanneer ze dat doet, klapt de zitting naast haar open, enzovoort. Toen de gemeente Amsterdam Metropolitan Area (AMA) een oproep deed voor ideeën over hoe stadpleinen levendiger te maken, hadden wij de juiste match.
Vereisten
Samen met AMA hebben we de vereisten voor het ontwerp opgesteld. Het maken van openbaar meubilair betekent dat mensen het zullen aanraken. Dat is erg gaaf, maar betekent wel dat het vandalismebestendig moet zijn. Amsterdam voegde eraan toe dat Chairwave de plek 's nachts ook veiliger moest maken en een bezoekmotief ('reden om te bezoeken') moest zijn voor hun stad.
Kortom, de drie belangrijkste vereisten waren:
Vandalismebestendig Veilig 's nachts * Een 'bezoekmotief' (= reden om te bezoeken)
Onderzoek
Wachten mensen eigenlijk op een bankje dat hen dwingt naast andere mensen te zitten? Om dit te achterhalen, hebben we twee verschillende studies uitgevoerd.
Ten eerste observeerden we urenlang op een treinstation in Nederland hoe mensen zitten. We wilden weten of mensen beginnen te interacteren (wat betekent: beginnen te praten of op zijn minst gedag zeggen) wanneer ze naast elkaar zitten. We hielden deze gegevens bij in een klein diagram met tijdscodes wanneer mensen gingen zitten en of ze iets tegen vreemden zeiden. In al die uren ging geen enkele persoon naast een vreemde zitten en niemand zei gedag tegen een ander.
Ten tweede wilden we weten of mensen met elkaar beginnen te interacteren wanneer ze naast een vreemde moeten zitten. Dus nummerden we de zitplaatsen op openbare bankjes in Amsterdam. Mensen die wilden gaan zitten, kregen een zitplaats toegewezen door Justus, die in het midden van de bankjes stond. Hij wees alleen zitplaatsen toe naast waar andere mensen zaten. Het bleek dat we mensen die elkaar niet kenden met elkaar aan het praten kregen, sommigen langer dan 15 minuten.
Ontwerp
Voor de eerste conceptschets lieten we de stoelen openklappen als bioscoopstoelen. Maar een draaiende beweging om de stoelen te openen is geen erg sterk mechanisme. We wilden ook de manier waarop de zittingen opengaan poëtischer maken en een vriendelijk gevoel geven, om het meer een 'bezoekmotief' te maken. Dus begonnen we te brainstormen over alle mogelijke manieren waarop we zitplaatsen op magische wijze naast andere zitplaatsen konden laten verschijnen.
Uiteindelijk kozen we voor een lineair schuifmechanisme omdat het steviger was dan een draaimechanisme en het de vouw een vriendelijker (zelfs 'menselijk') gevoel geeft. Het is ook een verwijzing naar de beroemde Zigzagstoel van Rietveld. We maakten een klein kartonnen model om de beweging te testen.
Dit principe werd gebruikt om een CAD-model te creëren, met een golf die door een rij stoelen loopt.
De laatste vereiste was dat de stoelen een ruimte 's nachts veiliger moesten laten aanvoelen. We besloten dat we verlichting in de stoelen nodig hadden. De meest iconische manier om dit te doen is door de zittingen en rugleuning te laten oplichten. Na veel testen van verschillende methoden, besloten we een lichtgeleidingspaneel te gebruiken (LED geprojecteerd in de zijkanten van het plexiglas). We graveerden 10 mm plexiglas met een speciaal stippenpatroon dat het licht van de zijkanten gelijkmatig over het hele oppervlak van de plaat verspreidt. Vervolgens hebben we het plexiglas warmgevormd met behulp van een oude oven en twee oude stoelen als mal.
Met een testmodel controleerden we alle afmetingen en verschillende technieken. De eerste stoel kwam langzaam tot stand.
Constructie
Voor de constructie werkten we samen met ons vaste team van aannemers. Dit omvat een lichtontwerper, een mechatronicus en een data-engineer.
De stoelen worden aangestuurd met een Controllino, een Arduino-compatibel computerbord. Een systeem van sensoren detecteert wanneer mensen op een stoel gaan zitten en een programma geschreven op het Arduino-platform bepaalt welke stoelen op welk tijdstip geopend en gesloten moeten worden. De stoelen worden vervolgens naar hun berekende posities verplaatst met behulp van stappenmotoren. Ons programma zendt ook de tijden van mensen die op een van de stoelen gaan zitten uit als gebeurtenissen via een serverprogramma geschreven in Python. Dit stelt ons in staat om later de gebeurtenisgegevens te analyseren en aanpassingen te doen op basis van wat we meten. Ten slotte gebruiken we dezelfde interface om onze verlichtingsprogramma's te bedienen, waardoor mensen visuele feedback krijgen wanneer ze op de stoelen gaan zitten.
Live testen
Na weken van snijden, solderen, bedraden, monteren, bugfixing, was de Chairwave klaar voor openbare tests. Een spannend en eng moment, want je weet nooit hoe mensen je product in het echte leven zullen gebruiken. Maar op het moment dat de Chairwave werd geïnstalleerd, keken mensen onmiddellijk nieuwsgierig naar de Chairwave en begonnen ze het te testen. Mensen begrepen het concept echt!
Chairwave op de Dutch Design Week. In 9 dagen zaten meer dan 8000 mensen op de Chairwave.
Toekomstige stappen
De Chairwave is ons eerste concept van hoe opnieuw vormgegeven openbaar meubilair eruit zou kunnen zien. Het is een antwoord op de vraag hoe we mensen van hun telefoons kunnen krijgen en meer met elkaar kunnen laten interacteren. Het resultaat is een concept dat zitplaatsen op aanvraag beschikbaar maakt. Wat als een luchthaven of treinstation alleen de zitplaatsen zou bieden die op dat moment van de dag nodig zijn? Hoeveel extra ruimte zouden we winnen als de openbare ruimte op elk moment van de dag getransformeerd zou kunnen worden? Na dit eerste prototype van 5 stoelen, werken we toe naar de installatie van tientallen stoelen in een openbare ruimte om te zien of de stoelen vreemden op grotere schaal met elkaar in gesprek kunnen brengen.
