'De synergie tussen technische uitvoering en ontwerp is wat telt'

Een interview met Simon Luitse, Engineering Director bij VOUW.

Simon Luitse heeft een veelzijdige achtergrond in architectuur, productontwerp en bouwtechniek. Zijn weg begon in de architectuur, maar al snel ontdekte hij dat zijn echte talent lag in het systematisch ontwerpen en technisch uitvoeren van ideeën. Door zijn netwerk en programmeervaardigheden te benutten, belandde hij in de wereld van het ontwerpen van 3D-geprinte bh's, waar hij innovatieve productiemethoden en materiaalkennis toepaste. Hij werkte ook aan grootschalige staalconstructies voor bovengrondse tramnetwerken in Zuid-Korea, evenals aan duurzame bouwprojecten zoals modulaire houtbouw en ecoducten in Nederland. Simon heeft een brede interesse in materialen en constructieve toepassingen, wat hem een solide basis heeft gegeven. Zijn ervaringen in uiteenlopende vakgebieden hebben hem een holistische benadering van productontwerp doen omarmen, waarbij hij rekening houdt met gebruikers, bouwprocessen en materialen. Deze aanpak komt terug in de installaties die hij bij VOUW maakt en weerspiegelt zijn unieke blik en nauwgezette vakmanschap.

Kun je uitleggen hoe jouw technische werk bijdraagt aan de algehele visie van VOUW op producties en hoe het aansluit bij het concept slowtech?

Vanaf het allereerste begin ben ik betrokken bij de ontwikkelingen bij VOUW. We begonnen met het verkennen van manieren om de elegantie en details van de art-nouveaubeweging te combineren met moderne productiemethoden zoals 3D-printen en 3D-scannen. Sindsdien zijn we altijd in contact gebleven, met name rond technische vraagstukken en uitvoeringsaspecten.

Mijn achtergrond ligt in architectonisch ontwerp, maar ik heb mijn focus meer verlegd naar bouwtechniek. Ik ben altijd gericht geweest op het ontwikkelen van uitdagende ontwerpen. Ik denk dat mijn bijdrage aan het VOUW-team vooral ligt in het samenbrengen van technologie, constructie, ontwerp en elegantie. VOUW verlegt graag grenzen en streeft ernaar technologie verder te brengen, wat technische innovatie vereist om al deze aspecten naadloos samen te smelten.

Ik zie mezelf als iemand die helpt om de ideeën van VOUW rond slowtech te realiseren en te versterken. In mijn ontwerpvisie mag het nooit puur het ontwerp of puur de technische uitvoering zijn die de leiding neemt. Het gaat altijd om de synergie tussen technische uitvoering en ontwerp, en de beste resultaten komen voort uit die versmelting.

Kun je een goed voorbeeld geven van een geslaagde versmelting van technische uitvoering en ontwerp?

Een goed voorbeeld van geslaagde versmelting is de Bloomlight. Vanaf het eerste prototype keken we hoe technische functionaliteit en ontwerp konden samengaan en hoe we met de beschikbare productiemethoden een esthetisch aantrekkelijk product konden maken.

De evolutie van de Bloomlight, zoals het openen van de kop en de ophangbeugel, is een combinatie van keuzes die hebben geleid tot een compleet, robuust en functioneel ontwerp.

Tijdens deze technische uitdagingen had Mingus (Vogel, medeoprichter van VOUW, red.) altijd strenge eisen op het visuele vlak. Een balans vinden tussen artistieke expressie en technische haalbaarheid was een voortdurende uitdaging. Hoewel we het niet altijd eens waren over de uitvoering, begreep ik als iemand met een ontwerpachtergrond waarom bepaalde esthetische keuzes gemaakt moesten worden.

Als we het oneens waren of onzeker over bepaalde keuzes, vonden we vaak een uitweg door prototypes te maken en te testen hoe de principes zich vertaalden naar visueel aantrekkelijke vormen. Soms werd het ontwerp of de constructie aangepast, en soms vond het ontwerp vanzelf zijn weg naar het juiste midden.

Dus een botsing leidt tot het ontwerpen van prototypes en uiteindelijk tot een oplossing?

Ja, ik denk dat een botsing op die manier, of het oneens zijn, niet per se het einde hoeft te betekenen. Ik geloof dat je een dialoog moet onderhouden over wat de mogelijkheden zouden kunnen zijn en je moet kunnen inleven in de ander. De ingenieur moet zich dus verplaatsen in de ontwerper, en andersom, om samen tot betere oplossingen te komen.

Kun je een voorbeeld geven van een knelpunt?

Tijdens de overgang van versie 1 naar versie 2 van de Bloomlight liepen we tegen een knelpunt aan. We vervingen geleidelijk kunststof onderdelen door roestvrij staal om de duurzaamheid en weerbestendigheid te verbeteren. Een uitdaging was bijvoorbeeld Mingus' (Vogel, red.) idee om de beugel die de kop vasthoudt te maken van gevouwen plaatstaal. Ik merkte echter dat als we die simpelweg van een vlakke plaat zouden maken, hij te veel zou kunnen bewegen en onvoldoende constructieve stijfheid zou hebben.

We probeerden verschillende ontwerpen en aanpassingen tussen versie 2 en versie 3. Door strategische vouwen in het staal aan te brengen, creëerden we een constructief profiel dat de benodigde sterkte bood. We maakten ook prototypes en testten ze om de juiste vorm en kracht voor het uiteindelijke ontwerp te bepalen.

Er was een uitdaging in de samenwerking tussen het gebruik van een gevouwen profiel (door Mingus) en een rond profiel (door mij) voor de buis waarover de kop beweegt. Een ronde buis is soms moeilijker te vormen, maar met een profiel zijn gebogen vormen lastiger. Uiteindelijk vonden we een tussenweg door de buis te rollen en er een gevouwen plaat bovenop te lassen, wat de montage van de kop en de besturing vereenvoudigde.

Dit maakte het proces veel eenvoudiger dan werken met alleen een ronde buis.

Onderhoud is essentieel voor de duurzaamheid van onze installaties. Hoe ontwerp je constructies die duurzaam en gemakkelijk te onderhouden zijn, rekening houdend met de dynamiek van openbare ruimtes en festivals?

We besteden veel aandacht aan onderhoud bij het ontwerpen van constructies die duurzaam en gemakkelijk te onderhouden zijn, juist omdat we onze installaties voor de openbare ruimte ontwerpen. We voeren tijdens het ontwerpproces uitgebreide tests uit om ervoor te zorgen dat alles goed bevestigd en waterdicht is. Soms moeten we specifieke onderdelen zelf ontwerpen en produceren.

Hoewel iets er op de tekentafel goed uit kan zien, is het belangrijk om fysieke tests uit te voeren. Een voorbeeld hiervan zijn de Bloomlights die we in Qatar testten, waar we de hittebestendigheid van de elektronica testten bij temperaturen van 50 graden Celsius. We voerden ook smelttests uit op de gebruikte materialen en bouwden zelfs een zandstormsimulatie. Tijdens de zandstormtest keken we of het mechanisme intact bleef en waar het zand in het mechanisme terechtkwam nadat het 3 tot 5 uur had gedraaid.

Het is nooit af, omdat je doorgaat tot je het bewijs hebt. Waarom is dat? Waarom is het belangrijk voor je?

Het is belangrijk om door te gaan tot we het bewijs hebben, omdat aannames gevaarlijk kunnen zijn, vooral bij complexe tests. Zo ontdekten we dat we de glasvezelmast van de Bloomlight moesten versterken, terwijl we aanvankelijk aannamen dat die al sterk genoeg was. We voerden uitgebreide tests uit om er zeker van te zijn dat deze aannames veilig waren.

Het is lastig om alle reacties van een ontwerp op verschillende omstandigheden te voorspellen. Naarmate het ontwerp evolueert, zullen er altijd nieuwe zwakke plekken ontstaan. Het is op dat moment moeilijk om een goede aanname te doen over wat de zwakke plek zal zijn.

Al met al vind ik het belangrijk om een ontwerp volledig af te ronden en te voltooien, in plaats van gedeeltelijke oplossingen of ontwerpen te leveren waaraan nog bepaalde aspecten ontbreken. Het is voor mij persoonlijk onbevredigend om iets onafs op te leveren.

"Het is belangrijk om door te gaan tot we het bewijs hebben, omdat aannames gevaarlijk kunnen zijn..."

De meeste mensen klokken om vijf uur uit en zeggen "Ik ga naar huis." Jij gaat door tot het af is. Hoe komt dat?

Tja, ik denk dat ik er altijd van geniet om door te werken tot het af is, vooral als er een behapbare taak ligt die binnen een acceptabele tijd kan worden afgerond. Ik maak die taak liever af dan dat ik hem tot morgen laat liggen.

Het klantenbestand van VOUW bestaat uit publieke organisaties (musea en overheden), lichtfestivals en de horeca. Hoe stem je je technische oplossingen af op de specifieke eisen van deze verschillende klanten?

Er zit zeker een rode draad in de behoeften van VOUW's klanten, want ze zoeken vaak uniek werk dat niet zomaar ergens anders te vinden is. Ze komen vaak bij ons terug en reageren positief op nieuwe ideeën die we met hen delen.

Toch zijn er verschillen tussen hotels, festivals, musea en overheidsinstellingen. Elk heeft zijn eigen comfortzone en prioriteiten. Bij grote festivals draait het vaak om grote massa's mensen die langs de werken stromen, dus duidelijkheid is essentieel. In een museum is er meer tijd om de kunstwerken te overdenken en ervan te genieten. Overheidsinstellingen en hotels willen dat kunstwerken een meer achtergrondrol spelen en als prettige verrassingen worden ontdekt. Op lichtfestivals staat kunst centraal en willen ze aantrekkelijke en vanzelfsprekende objecten creëren.

We passen onze ontwerpen aan om aan deze verschillende behoeften en eisen te voldoen, zodat we aan meerdere wensen tegemoet kunnen komen.

Hoe blijf je op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen in constructietechniek en technologie? Hoe beïnvloeden deze ontwikkelingen je werk en vergroten ze de mogelijkheden om boeiende en interactieve installaties te maken?

Mijn belangrijkste bron van kennis over technologische innovatie is mijn netwerk. Ik ben niet actief op YouTube of Instagram, maar ik onderhoud contact met mensen die betrokken zijn bij interessante technologische projecten. Met mijn achtergrond aan de technische universiteit heb ik altijd geprobeerd me te omringen met mensen die uitdagende en unieke dingen doen, zoals het werken aan zonneauto's, duurzame modulaire bouw, slimme zonwering, robotica en automatisering.

Wanneer ik kansen zie om deze nieuwe ontwikkelingen in mijn werk te integreren, doe ik graag mijn eigen onderzoek naar die onderwerpen. Het is voor mij echter belangrijk om er een duidelijk doel achter te hebben; anders kan ik verdwalen in versnipperde informatie. Ik merk dat ik informatie het beste onthoud wanneer ik die direct kan toepassen. Hoewel er op internet een schat aan informatie over innovatie beschikbaar is, heb ik het gevoel dat vaardigheden en basiskennis over het werken met verschillende materialen zoals staal, hout en kunststof, evenals bewerkingstechnieken zoals frezen en draaien, verloren dreigen te gaan. Deze vaardigheden zijn op zich misschien niet technologisch innovatief, maar een goede brede basis biedt meer mogelijkheden en een groter potentieel voor innovatie.

"...een goede brede basis biedt meer mogelijkheden en een groter potentieel voor innovatie."

En iets praktisch? Kun je een voorbeeld geven?

Een goed voorbeeld hiervan is toen we aan de Bloomlight werkten. Er was een aanname dat er een probleem was met de LiDAR-sensoren. Hoewel ik geen expert ben in programmeren, heb ik wel een basisbegrip van hoe het werkt. Hierdoor kon ik het algoritme begrijpen dat de LiDAR-informatie filtert. Samen met Daan van Hasselt, de ontwikkelaar van de Bloomlight-software, gingen we het algoritme stap voor stap door. Met mijn basiskennis kon ik de input en output van het algoritme aan elkaar koppelen en problemen oplossen, zelfs zonder zelf te kunnen programmeren. Dit leidde tot een verbeterde detectiegevoeligheid en -afstand voor de Bloomlight.

Tot slot: wat vind je het meest bevredigend of waardevol aan het werken bij VOUW?

Wat ik het meest bevredigend en waardevol vind aan het werken bij VOUW is de constante verbazing en verwondering die ik zie bij mensen die onze werken ervaren. Van de kleine opmerkingen tijdens het vertellen van het concept tot het daadwerkelijk zien en interactief beleven van onze installaties. Het feit dat ik daarin een rol heb gespeeld en mensen vreugde, verbazing, verwondering en inspiratie kan bieden, is geweldig. Zonder verwondering zou er geen "slowtech" zijn. Als we technologie toepassen die mensen niet verbaast, zullen ze niet pauzeren of de ervaring aangaan. We hebben een trigger nodig om mensen uit hun standaardpatronen te halen, en daar lever ik mijn bijdrage.